MuH@©i®
04.05.2007, 14:05
Soru: İnsanlık için önemli buluşlara imza atan fakat gayr-i Müslim olarak ölen kişiler azab görecek mi?
Gayr-i müslim olarak ölen kişilerin cehenneme gireceği hususunda ittifak eden ulema, içlerinde insanlık adına faydalı işler yapanların cehennemde göreceği azabın hafifletilip-hafifletilmemesi noktasında ise ihtilaf etmişlerdir. Birinci görüşe göre, yaptıkları iyi işler sebebiyle bazı kafirlerin azabı hafifletilecektir. Zira cehennem ehlinin göreceği azabın derecesi, onları cehenneme sokan amellerinin farklılığına göre olacaktır. Nitekim Allah Teala şöyle buyurmaktadır: “Herkesin amellerine göre dereceleri vardır.”[1] İkinci görüşe göre ise, kafir olarak ölen kişinin azabı hafiflemez. Yaptığı iyiliklerden de istifade edemez. Nitekim Allah Teala şöyle buyurmaktadır: “Onların yaptıkları bütün amellere yöneldik ve onları dağılmış zerreciklere çevirdik.”[2] Müfessirler bu ayeti tefsir ederken, “kafirler amellerini Allah Teala için yapmadıklarından onların tamamı geçersizdir.”[3]; “küfürleri sebebiyle bütün amelleri iptal olmuştur.” demektedir. Başka bir ayette ise şöyle buyrulmaktadır: “İnkar edenlere gelince; onların amelleri ıssız bir çöldeki serap gibidir. Susamış kimse onu su sanır. Yanına geldiğinde hiçbir şey bulamaz.”[4] Tıpkı serap gören kişi gibi kafir de kıyamet günü yaptığı amellerden hiçbir şey elde edemez. Sonuç olarak şöyle söylenebilir: Yaşadıkları toplumlarda fakirlere yardımda bulunan, okul, yetimhane ya da darulaceze gibi hayır müessseleri inşa eden insanların niyetlerine göre mükafatları takdir edilir. Eğer kişi hayrı, Allah Teala’nın rızasını kazanmak için yaparsa mutlaka karşılığını görür. Böyle bir amelde, yalan ve riya gibi vasıflar olmadığı gibi tam bir doğruluk ve samimiyet vardır. Bunun için mükafat görür. Zira Cenab-ı Hakk kimsenin hayrını zayi etmeyeceği gibi karşılığını da vereceğini bildirmektedir: “Hayır olarak ne harcarsanız –hiç hakkınız yenmeden- karşılığı size tastamam verilecektir.”[5] Kafirler Allah Teala’nın rızasını kazanmak gibi bir gayeye sahip olmadıklarından amellerinin karşılıklarını göremezler. Kafirler yaptıkları iyiliklerden dolayı bir ecir alamazlar fakat ilahi adaletin bir tecellisi olarak azablarının bir kısmı kendilerinden hafifletilir. Kul hakkına tecavüz edenlerle aynı derecede bir azab görmezler. Fakat mutlak olarak azabtan da kurtulamazlar. Nitekim Cenab-ı Hakk şöyle buyurmaktadır: “Sonra her milletten, çok merhametli olan Allah’a daha çok asi olanlar hangileri ise onları çekip çıkaracağız. Sonra oraya girmeye en layık olanları muhakkak ki en iyi biz biliriz.”[6]
--------------------------------------------------------------------------------
[1] En’âm(6): 132.
[2] Furkan(25): 23.
[3] et-Tâberî, Cami’u’l-Beyan, IX, 380.
[4] Nûr(24): 39.
[5] Bakara(2): 272.
[6] Meryem(19): 69-70.
Gayr-i müslim olarak ölen kişilerin cehenneme gireceği hususunda ittifak eden ulema, içlerinde insanlık adına faydalı işler yapanların cehennemde göreceği azabın hafifletilip-hafifletilmemesi noktasında ise ihtilaf etmişlerdir. Birinci görüşe göre, yaptıkları iyi işler sebebiyle bazı kafirlerin azabı hafifletilecektir. Zira cehennem ehlinin göreceği azabın derecesi, onları cehenneme sokan amellerinin farklılığına göre olacaktır. Nitekim Allah Teala şöyle buyurmaktadır: “Herkesin amellerine göre dereceleri vardır.”[1] İkinci görüşe göre ise, kafir olarak ölen kişinin azabı hafiflemez. Yaptığı iyiliklerden de istifade edemez. Nitekim Allah Teala şöyle buyurmaktadır: “Onların yaptıkları bütün amellere yöneldik ve onları dağılmış zerreciklere çevirdik.”[2] Müfessirler bu ayeti tefsir ederken, “kafirler amellerini Allah Teala için yapmadıklarından onların tamamı geçersizdir.”[3]; “küfürleri sebebiyle bütün amelleri iptal olmuştur.” demektedir. Başka bir ayette ise şöyle buyrulmaktadır: “İnkar edenlere gelince; onların amelleri ıssız bir çöldeki serap gibidir. Susamış kimse onu su sanır. Yanına geldiğinde hiçbir şey bulamaz.”[4] Tıpkı serap gören kişi gibi kafir de kıyamet günü yaptığı amellerden hiçbir şey elde edemez. Sonuç olarak şöyle söylenebilir: Yaşadıkları toplumlarda fakirlere yardımda bulunan, okul, yetimhane ya da darulaceze gibi hayır müessseleri inşa eden insanların niyetlerine göre mükafatları takdir edilir. Eğer kişi hayrı, Allah Teala’nın rızasını kazanmak için yaparsa mutlaka karşılığını görür. Böyle bir amelde, yalan ve riya gibi vasıflar olmadığı gibi tam bir doğruluk ve samimiyet vardır. Bunun için mükafat görür. Zira Cenab-ı Hakk kimsenin hayrını zayi etmeyeceği gibi karşılığını da vereceğini bildirmektedir: “Hayır olarak ne harcarsanız –hiç hakkınız yenmeden- karşılığı size tastamam verilecektir.”[5] Kafirler Allah Teala’nın rızasını kazanmak gibi bir gayeye sahip olmadıklarından amellerinin karşılıklarını göremezler. Kafirler yaptıkları iyiliklerden dolayı bir ecir alamazlar fakat ilahi adaletin bir tecellisi olarak azablarının bir kısmı kendilerinden hafifletilir. Kul hakkına tecavüz edenlerle aynı derecede bir azab görmezler. Fakat mutlak olarak azabtan da kurtulamazlar. Nitekim Cenab-ı Hakk şöyle buyurmaktadır: “Sonra her milletten, çok merhametli olan Allah’a daha çok asi olanlar hangileri ise onları çekip çıkaracağız. Sonra oraya girmeye en layık olanları muhakkak ki en iyi biz biliriz.”[6]
--------------------------------------------------------------------------------
[1] En’âm(6): 132.
[2] Furkan(25): 23.
[3] et-Tâberî, Cami’u’l-Beyan, IX, 380.
[4] Nûr(24): 39.
[5] Bakara(2): 272.
[6] Meryem(19): 69-70.